دیزی یا آبگوشت؛ بررسی ارزش غذایی، میزان پروتئین و راهکارهای سالمتر مصرف
دیزی یا آبگوشت یکی از اصیلترین غذاهای ایرانی است که از ترکیب گوشت گوسفند، نخود، لوبیا، سیبزمینی، گوجهفرنگی و چربی گوسفندی (دنبه) تهیه میشود. این غذا در گذشته نماد یک وعدهٔ کامل و مقوی بوده است و امروزه نیز جایگاه ویژهای در سفرهٔ ایرانی دارد.
اما از دید تغذیهای، دیزی یک غذای پرانرژی و غنی از پروتئین است که اگر بهدرستی پخته و مصرف شود، میتواند نقش مثبتی در رژیم غذایی داشته باشد.
ترکیبات اصلی دیزی
گوشت گوسفند (با یا بدون دنبه)
نخود و لوبیا (منابع پروتئین گیاهی و فیبر)
سیبزمینی (کربوهیدرات پیچیده)
گوجهفرنگی و پیاز (منبع ویتامین C و آنتیاکسیدان)
ادویهها و نمک
ارزش غذایی دیزی (در هر وعده حدود ۴۵۰–۵۰۰ گرم)
| شاخص | مقدار تقریبی |
|---|---|
| کالری | ۵۵۰ تا ۷۰۰ کیلوکالری |
| پروتئین | ۴۰ تا ۴۵ گرم |
| چربی کل | ۲۵ تا ۳۵ گرم |
| کربوهیدرات | ۳۵ تا ۴۰ گرم |
| فیبر | ۶ تا ۸ گرم |
| آهن | ۴ تا ۶ میلیگرم |
| روی | ۵ تا ۸ میلیگرم |
| سدیم | ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلیگرم |
| ویتامین B12 | بالا (به دلیل گوشت گوسفند) |
میزان پروتئین در دیزی
پروتئین موجود در دیزی ترکیبی از دو نوع پروتئین حیوانی و گیاهی است.
گوشت گوسفند پروتئینی کامل با تمام اسیدهای آمینه ضروری دارد.
حبوبات مانند نخود و لوبیا نیز پروتئین گیاهی با فیبر بالا تأمین میکنند.
این ترکیب باعث میشود دیزی از نظر کیفیت پروتئین بسیار غنی و کامل باشد. هر وعده حدود ۴۰ تا ۴۵ گرم پروتئین قابل جذب دارد، که برای یک وعده اصلی بسیار مناسب است.
فواید تغذیهای دیزی
- پروتئین بالا و کامل: مناسب برای عضلهسازی و بازسازی بافتهای بدن.
- منبع آهن و ویتامین B12: مفید برای پیشگیری از کمخونی.
- فیبر بالا از حبوبات: کمک به گوارش و کنترل قند خون.
- احساس سیری طولانی: مناسب برای کاهش اشتها در رژیمهای غذایی.
- غذای سنتی طبیعی: بدون افزودنیهای صنعتی و مواد نگهدارنده.
مضرات احتمالی دیزی
اگرچه دیزی غذایی مفید است، اما مصرف بیرویه یا نسخههای پرچرب آن میتواند مضر باشد:
چربی اشباع بالا: دنبه و گوشت پرچرب باعث افزایش کلسترول LDL میشوند.
نمک زیاد: در رستورانها معمولاً نمک زیادی افزوده میشود که برای فشار خون خطرناک است.
کالری بالا: ترکیب دیزی با نان زیاد یا نوشیدنی میتواند بیش از ۱۰۰۰ کالری شود.
سنگینی گوارشی: در برخی افراد باعث نفخ یا سوءهاضمه میشود.
چطور دیزی را سالمتر کنیم؟
برای داشتن نسخهای سالمتر از این غذای سنتی:
1- چربی گوسفندی را حذف یا نصف کنید.
2- از گوشت کمچرب یا گوشت گوساله جوان استفاده کنید.
3- نمک را کاهش دهید و بهجای آن از سماق و آبلیمو برای طعم استفاده کنید.
4- سبزیجات بیشتری مانند هویج، کرفس یا کدو بیفزایید.
5- دیزی را با نان سبوسدار یا برنج قهوهای میل کنید.
6- همراه آن ماست پروبیوتیک یا دوغ کمنمک مصرف کنید تا هضم آسانتر شود.
دیزی در رژیمهای مختلف
🍴 برای کاهش وزن
با حذف دنبه و کاهش نان، دیزی بهدلیل پروتئین بالا و فیبر زیاد، احساس سیری طولانی ایجاد کرده و برای رژیمهای لاغری مناسب است.
برای ورزشکاران
پروتئین بالای دیزی و وجود آهن و B12 آن را به گزینهای عالی برای وعدهٔ بعد از تمرین تبدیل میکند. فقط باید چربی اشباع را کاهش داد.
❤️ برای سلامت قلب
اگر از گوشت کمچرب و نمک کم استفاده شود، دیزی میتواند غذایی مفید و غنی از آنتیاکسیدان باشد که به کنترل فشار خون کمک میکند.
جمعبندی نهایی
دیزی یکی از کاملترین غذاهای سنتی ایرانی است که از نظر پروتئین، آهن و فیبر بسیار غنی است. اما برای اینکه این غذای مقوی به گزینهای سالم تبدیل شود، باید مصرف چربی و نمک را کنترل کرد.
نسخهٔ کمچرب دیزی میتواند هم بخشی از رژیم ورزشی باشد و هم جایگاه خود را در سفرهٔ ایرانی حفظ کند.
✅ نتیجه: دیزی، اگر بهدرستی پخته و مصرف شود، یک وعدهٔ سنتی با ارزش تغذیهای بالا و قابل توصیه است.
لاغری سریع با دستگاه
